SpaceTRCSpaceTRC/Araştırma merkezi
EnglishBirlikte düşünelim
SpaceTRC / Kurumsal ve araştırma

Meraga Rasathanesi

Hülâgû’nun desteğiyle Tûsî yönetiminde kurulan, yüzü aşkın astronomun çalıştığı rasathane.

← Açık Bilim Kütüphanesi
Gözlemevi ve merkezKaynakta tarihleme: 1259 — 1300Orta Çağ

Hülâgû’nun desteğiyle Tûsî yönetiminde kurulan, yüzü aşkın astronomun çalıştığı rasathane.

Defterimi aç ↗

Kuruluş
1259, Hülâgû’nun desteğiyle
İlk yönetici
Nasîrüddin Tûsî
Başlıca ürün
Zîc-i İlhânî (Abaka Han dönemi)
Faaliyet dönemi
1259 — 14. yüzyıl başı
Yer
Merâga, Doğu Azerbaycan, İran
Bölge
İran ve Batı Asya

Kaydı incele

Meraga Rasathanesi’nin inşasına 1259’da, İlhanlı hükümdarı Hülâgû’nun desteğiyle başlandı. Bugünkü İran’ın Doğu Azerbaycan eyaletindeki Merâga şehrinin batısında, bir tepenin üzerinde yer alır. İlk yöneticisi Nasîrüddin Tûsî’dir; aletleri Şamlı Müeyyedüddin el-Urdî tasarladı.

Kutbüddin eş-Şîrâzî ve Muhyiddin el-Mağribî gibi bilginler burada çalıştı; büyük bir kütüphanesi vardı. Yaklaşık on iki yıllık çalışmanın ürünü olan Zîc-i İlhânî, Abaka Han döneminde tamamlandı. Tûsî çifti gibi modeller Batlamyus astronomisinin temel sorunlarına çözüm aradı.

Hülâgû’nun (1265) ve Abaka’nın (1282) ölümünden sonra destek azaldı; deprem, para sıkıntısı ve çatışmalar yüzünden rasathane XIV. yüzyılın başında çalışmaz hâle geldi. Kalıntıları Parviz Varjavand’ın kazılarıyla ortaya çıktı; Encyclopaedia Iranica’ya göre yapı yaklaşık iki yüzyıl sonraki Semerkant rasathanesine de örnek oldu.

Kazı planındaki yapı birimlerini Urdî’nin anlattığı aletlerle eşleştirmeye çalışın: hangisi hangi gözlem için kullanılmış olabilir?

Diğer adlar / yazılışlar: Maragheh Observatory · Rasad-khaneh-ye Maragheh · Merâga Rasathanesi · رصدخانه مراغه

KANIT VE KAYNAK

Özgün kayda ulaş.

  1. Erişim
    Kaynakta incele
    Kullanım bilgisi
    Link only / check item
  2. Wikipedia · Maragheh observatory

    Özgün kurum kaydını açın.

    Erişim
    Kaynakta incele
    Kullanım bilgisi
    Link only / check item

Bağlantıdaki kurumun kayıt ve kullanım koşulları esas alınır. Katalog erişimi, dosyanın yeniden yayımlanmasına izin verildiği anlamına gelmez.

DÜNYA KAYNAKLARI

Konuyu bilimsel yayınlarda sürdür.

  1. Mathematical Astronomy in Copernicus’s De Revolutionibus

    Noel M. Swerdlow ve diğ. · Studies in the history of mathematics and physical sciences · 1984

    Erişim
    Yayıncıda
    Atıf (OpenAlex)
    198
  2. An Islamic Response to Greek Astronomy

    Ahmad S. Dallal · BRILL eBooks · 1995

    Erişim
    Yayıncıda
    Atıf (OpenAlex)
    42
  3. Ghāzān Khān's Astronomical Innovations at Marāgha Observatory

    S. Mohammad Mozaffari ve diğ. · Journal of the American Oriental Society · 2012

    Erişim
    Yayıncıda
    Atıf (OpenAlex)
    39
  4. Erişim
    Yayıncıda
    Atıf (OpenAlex)
    30
  5. Erişim
    Açık erişim
    Atıf (OpenAlex)
    26

Bu liste, açık bilim veritabanı OpenAlex’te bu konuyla ilgili en çok atıf alan çalışmalardan derlendi; konu dışı sonuçlar elle ayıklandı. Son güncelleme: 16 Kasım 2026. Aramayı sürdür: OpenAlex · arXiv · NASA ADS

SPACETRC / BİLGİYE ERİŞİM

Merakını takip et.

SPACETRC / BAŞLANGIÇ

Ne yapmak istiyorsun?

Bu kısa rehber altı dildedir. Bilimsel içeriklerin tam metinleri Türkçe ve İngilizcedir.

Doğrudan çalışma alanları

Yayın araVeriyi inceleUzay olaylarıEkip çalışması planlaYayına hazırlan

Seçilmiş içerikleri yanında taşı

Türkçe ve İngilizce araştırma dosyalarını ve başlangıç derslerini ayrı okuma alanında aç. Çevrimdışı hazırlama ve cihazına ekleme seçenekleri oradadır.

Çevrimdışı kütüphaneyi aç ↗

Dil tercihi yalnız bu tarayıcıda saklanır; hesap veya konum izni gerekmez.