Hülâgû’nun desteğiyle Tûsî yönetiminde kurulan, yüzü aşkın astronomun çalıştığı rasathane.
- Kuruluş
- 1259, Hülâgû’nun desteğiyle
- İlk yönetici
- Nasîrüddin Tûsî
- Başlıca ürün
- Zîc-i İlhânî (Abaka Han dönemi)
- Faaliyet dönemi
- 1259 — 14. yüzyıl başı
- Yer
- Merâga, Doğu Azerbaycan, İran
- Bölge
- İran ve Batı Asya
Kaydı incele
Meraga Rasathanesi’nin inşasına 1259’da, İlhanlı hükümdarı Hülâgû’nun desteğiyle başlandı. Bugünkü İran’ın Doğu Azerbaycan eyaletindeki Merâga şehrinin batısında, bir tepenin üzerinde yer alır. İlk yöneticisi Nasîrüddin Tûsî’dir; aletleri Şamlı Müeyyedüddin el-Urdî tasarladı.
Kutbüddin eş-Şîrâzî ve Muhyiddin el-Mağribî gibi bilginler burada çalıştı; büyük bir kütüphanesi vardı. Yaklaşık on iki yıllık çalışmanın ürünü olan Zîc-i İlhânî, Abaka Han döneminde tamamlandı. Tûsî çifti gibi modeller Batlamyus astronomisinin temel sorunlarına çözüm aradı.
Hülâgû’nun (1265) ve Abaka’nın (1282) ölümünden sonra destek azaldı; deprem, para sıkıntısı ve çatışmalar yüzünden rasathane XIV. yüzyılın başında çalışmaz hâle geldi. Kalıntıları Parviz Varjavand’ın kazılarıyla ortaya çıktı; Encyclopaedia Iranica’ya göre yapı yaklaşık iki yüzyıl sonraki Semerkant rasathanesine de örnek oldu.
Kazı planındaki yapı birimlerini Urdî’nin anlattığı aletlerle eşleştirmeye çalışın: hangisi hangi gözlem için kullanılmış olabilir?
Diğer adlar / yazılışlar: Maragheh Observatory · Rasad-khaneh-ye Maragheh · Merâga Rasathanesi · رصدخانه مراغه
KANIT VE KAYNAK
Özgün kayda ulaş.
- Encyclopaedia Iranica · Il-Khanids ii. Architecture (S. Blair)
Özgün kurum kaydını açın.
- Erişim
- Kaynakta incele
- Kullanım bilgisi
- Link only / check item
- Wikipedia · Maragheh observatory
Özgün kurum kaydını açın.
- Erişim
- Kaynakta incele
- Kullanım bilgisi
- Link only / check item
Bağlantıdaki kurumun kayıt ve kullanım koşulları esas alınır. Katalog erişimi, dosyanın yeniden yayımlanmasına izin verildiği anlamına gelmez.
DÜNYA KAYNAKLARI
Konuyu bilimsel yayınlarda sürdür.
- Mathematical Astronomy in Copernicus’s De Revolutionibus
Noel M. Swerdlow ve diğ. · Studies in the history of mathematics and physical sciences · 1984
- Erişim
- Yayıncıda
- Atıf (OpenAlex)
- 198
- An Islamic Response to Greek Astronomy
Ahmad S. Dallal · BRILL eBooks · 1995
- Erişim
- Yayıncıda
- Atıf (OpenAlex)
- 42
- Ghāzān Khān's Astronomical Innovations at Marāgha Observatory
S. Mohammad Mozaffari ve diğ. · Journal of the American Oriental Society · 2012
- Erişim
- Yayıncıda
- Atıf (OpenAlex)
- 39
- The Astronomical Tradition Of Maragha: A Historical Survey And Prospects for Future Research
George A. Saliba · Arabic Sciences and Philosophy · 1991
- Erişim
- Yayıncıda
- Atıf (OpenAlex)
- 30
- The rôle of maragha in the development of islamic astronomy : a scientific revolution before the renaissance
George A. Saliba · Revue de Synthèse · 1987
- Erişim
- Açık erişim
- Atıf (OpenAlex)
- 26
Bu liste, açık bilim veritabanı OpenAlex’te bu konuyla ilgili en çok atıf alan çalışmalardan derlendi; konu dışı sonuçlar elle ayıklandı. Son güncelleme: 16 Kasım 2026. Aramayı sürdür: OpenAlex · arXiv · NASA ADS
