SpaceTRCSpaceTRC/Araştırma merkezi
Birlikte düşünelim
SpaceTRC / Kozmos

Juno: Jüpiter’in İçini Ölçen NASA Görevi

NASA’nın Juno aracı 2016’dan beri Jüpiter’in kutuplarının üzerinden geçen bir yörüngede. Bulanık çekirdek, derin jet akımları ve Io’nun lav alanları gibi bulgular getirdi. Uzatılmış görev Eylül 2025’te bitti; aracın sonraki durumu belirsiz.

← Kozmos

KOZMOS · GÖREV DOSYASI

Juno, NASA’nın Yeni Sınırlar programındaki Jüpiter görevi. 5 Ağustos 2011’de Cape Canaveral’dan Atlas V roketiyle fırlatıldı ve 4 Temmuz 2016’da Jüpiter yörüngesine girdi. Kutupların üzerinden geçen uzun bir yörüngede dolanan araç, gezegenin bulutlarının altını kütleçekim, manyetik alan ve mikrodalga ölçümleriyle inceledi.

Ana görev 2021’de tamamlandı; NASA görevi 42 ek yörüngeyle Eylül 2025’e kadar uzattı ve bu sürede Ganymede, Europa ve Io’ya yakın geçişler yapıldı. Eylül 2025 sonrasındaki durum kamuya açık kaynaklarda net değil (aşağıya bakın).

BİR BAKIŞTA

Başlık Bilgi
Ajans NASA (JPL işletiyor, baş araştırmacı SwRI’dan Scott Bolton)
Fırlatma 5 Ağustos 2011, Cape Canaveral, Atlas V
Jüpiter yörüngesine giriş 4 Temmuz 2016
Yörünge Kutuplardan geçen, uzun eliptik yörünge
Enerji Güneş panelleri; Jüpiter’de Güneş enerjisiyle çalışan ilk araç
Ana görevin sonu 2021
Uzatılmış görev Ağustos 2021–Eylül 2025, 42 ek yörünge
Uydu geçişleri Ganymede 2021, Europa 2022, Io 2023 ve 2024
Güncel durum Belirsiz; aşağıdaki “Bugün” bölümüne bakın

NE ARIYOR?

Bir gaz devinin içine bakmak

Jüpiter’in görünen yüzü bulut tepeleri; asıl soru bunların altında ne olduğu. Juno, aracın Jüpiter’in çekimiyle hızındaki çok küçük değişimleri radyo sinyaliyle ölçerek gezegenin içindeki kütle dağılımını çıkardı. Mikrodalga radyometresi bulutların yüzlerce kilometre altını “gördü”, manyetometre ise manyetik alanı ayrıntılı biçimde haritaladı.

Jüpiter’in güçlü radyasyon kuşakları elektronik aletler için tehlikeli. Juno’nun hassas elektroniği titanyumdan bir radyasyon kasası içinde korunuyor ve yörüngesi en yoğun radyasyon bölgelerinden olabildiğince kaçınacak biçimde tasarlandı.

BULGULAR

Beklenenden farklı bir Jüpiter

NASA’ya göre Juno’nun öne çıkan bulguları şunlar: Jüpiter’in çekirdeği beklenenden büyük ve kısmen çözünmüş, yani keskin sınırlı değil “bulanık”. Kuşak ve bölge denen bant şeklindeki jet akımları bulut tepelerinin yaklaşık 3.000 km altına kadar uzanıyor. Büyük Kırmızı Leke’nin kökleri yaklaşık 320 km derine iniyor. Manyetik alan bazı yerlerde Dünya’nınkinin 30 katından güçlü.

Araç kutuplarda Dünya’dakinden farklı çalışan şimşekler ve kutup ışıkları gözlemledi. AGU Advances dergisinde 20 Mart 2026’da yayımlanan bir çalışmaya göre Jüpiter’in dev fırtınalarındaki şimşekler Dünya’dakilerden en az 100 kat güçlü.

UYDULAR

Uzatılmış görevde üç yakın geçiş

Uzatılmış görevde Juno, 7 Haziran 2021’de Ganymede’ye yaklaşık 1.000 km, 29 Eylül 2022’de Europa’ya yakın geçiş yaptı. 30 Aralık 2023 ve 3 Şubat 2024’te ise Güneş Sistemi’nin volkanik açıdan en etkin cismi Io’ya yaklaşık 1.500 km yaklaştı ve yüzeyde yeni lav alanları görüntüledi. Her geçiş yörüngeyi kısalttı: 53 günlük dolanım önce 43, sonra 38 ve 33 güne indi.

Kamera JunoCam, biriken radyasyon hasarı nedeniyle görüntülerde bozulmalar yaşadı; 2023’te ekip kamerayı ısıtarak (tavlama) sorunu geçici olarak giderdi ve Io geçişlerinin görüntüleri bu sayede alındı.

BUGÜN

Görevin geleceği belirsiz

NASA ve JPL görev sayfaları uzatılmış görevin Eylül 2025’te sona ereceğini belirtiyor. Ekim 2025’teki ABD hükümeti kapanması sırasında NASA görev hakkında açıklama yapamadı ve bazı haber kaynakları aracın çalışmayı bırakmış olabileceğini yazdı. AIAA’nın 24 Mart 2026 tarihli haberine göre ise araç sağlıklı ve yeni bilim sonuçları üretiyor, ancak NASA yeni bir uzatma kararını açıklamış değil.

Juno’nun başlangıçta Europa gibi okyanus taşıyabilecek uyduları kirletmemek için bilerek Jüpiter’e daldırılması planlanıyordu. Uydu geçişleri yörüngeyi değiştirince bu risk ortadan kalktı; NASA’ya göre yörünge zamanla bozulacak ve araç sonunda Jüpiter’in atmosferine girerek yok olacak.

GÖREV ZAMAN ÇİZELGESİ

Tarih Olay
5 Ağu 2011 Cape Canaveral’dan Atlas V ile fırlatıldı
Eki 2013 Dünya çekim yardımı
4 Tem 2016 Jüpiter yörüngesine giriş
2021 Ana görev tamamlandı; 1 Ağustos’ta uzatılmış görev başladı
7 Haz 2021 Ganymede geçişi
29 Eyl 2022 Europa geçişi
30 Ara 2023 Io geçişi (1.500 km)
3 Şub 2024 İkinci Io geçişi
Eyl 2025 Uzatılmış görevin planlanan sonu
20 Mar 2026 Şimşek bulgusu AGU Advances’ta yayımlandı

BAĞLANTILI DOSYALAR

KAYNAKLAR

Durum bilgisi 17 Kasım 2026 itibarıyla ajansların resmî sayfalarına ve haber kaynaklarına dayanır. “Planlanan” ve “hedef” ifadeleri henüz gerçekleşmemiş adımları gösterir; uzay görevlerinde takvim değişebilir.

SPACETRC / BİLGİYE ERİŞİM

Merakını takip et.

SPACETRC / BAŞLANGIÇ

Ne yapmak istiyorsun?

Bu kısa rehber altı dildedir. Bilimsel içeriklerin tam metinleri Türkçe ve İngilizcedir.

Doğrudan çalışma alanları

Yayın araVeriyi inceleUzay olaylarıEkip çalışması planlaYayına hazırlan

Seçilmiş içerikleri yanında taşı

Türkçe ve İngilizce araştırma dosyalarını ve başlangıç derslerini ayrı okuma alanında aç. Çevrimdışı hazırlama ve cihazına ekleme seçenekleri oradadır.

Çevrimdışı kütüphaneyi aç ↗

Dil tercihi yalnız bu tarayıcıda saklanır; hesap veya konum izni gerekmez.