KOZMOS · TELESKOP DOSYASI
Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, NASA’nın Webb’den sonraki büyük astrofizik gözlemevi. 30 Ağustos 2026’da Kennedy Uzay Merkezi’nden Falcon Heavy roketiyle fırlatıldı ve Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon km uzaktaki L2 noktasına doğru yol aldı.
Roman’ın 2,4 m’lik aynası Hubble’ınkiyle aynı boyda, ama ana kamerasının görüş alanı Hubble’ınkinden en az 100 kat geniş. NASA’ya göre teleskop Ekim 2026’da bilim devreye alma aşamasına geçti ve “tamamen çalışır durumda”; ilk görüntülerin 2027 başında yayımlanması bekleniyor.
BİR BAKIŞTA
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Ajans | NASA (Goddard yönetiyor; ESA, JAXA ve diğer ortakların katkılarıyla) |
| Fırlatma | 30 Ağustos 2026, Kennedy LC-39A, Falcon Heavy |
| Yörünge | Güneş–Dünya L2 noktası çevresinde |
| Ana ayna | 2,4 m |
| Geniş Alan Aleti | 300,8 megapiksel kızılötesi kamera, Hubble’dan en az 100 kat geniş görüş |
| Koronagraf | Yıldız ışığını bastırma teknolojisi gösterimi |
| Görev süresi | 5 yıl bilim (planlanan) |
| Durum | Bilim devreye alma aşamasında (Ekim 2026) |
| İlk görüntüler | 2027 başı (beklenen) |
| Eski adı | WFIRST; 2020’de adı değişti |
ADI
Hubble’ın annesi
Teleskop, NASA’nın ilk astronomi şefi Nancy Grace Roman’ın adını taşıyor. Roman, 1960’lardan itibaren uzay teleskoplarını savundu ve Hubble’ın gerçekleşmesindeki rolü nedeniyle “Hubble’ın annesi” olarak anılıyor. Görevin eski adı WFIRST’tü (Geniş Alanlı Kızılötesi Tarama Teleskobu); NASA 20 Mayıs 2020’de adı değiştirdi.
Teleskobun aynası, Ulusal Keşif Ofisi’nin (NRO) NASA’ya bağışladığı hazır bir donanımdan uyarlandı.
NE ARAYACAK?
Karanlık enerji ve gezegen sayımı
Evrenin genişlemesi hızlanıyor ve bunun nedeni “karanlık enerji” olarak adlandırılıyor, ama ne olduğu bilinmiyor. Roman, uzak Tip Ia süpernovaları, galaksilerin kümelenmesini ve kütleçekimsel merceklenmeyi ölçerek genişlemenin zaman içinde nasıl değiştiğini çok geniş bir alanda izleyecek.
İkinci büyük hedef ötegezegenler: Roman, Samanyolu’nun merkezine doğru milyonlarca yıldızı tekrar tekrar gözleyerek mikromerceklenme olaylarını yakalayacak. Bu yöntem, yıldızından uzak yörüngelerdeki küçük gezegenleri, hatta hiçbir yıldıza bağlı olmayan “başıboş” gezegenleri bulabiliyor.
KORONAGRAF
Yıldızın ışığını söndürmek
Koronagraf aleti, bir yıldızın ışığını milyarda bir düzeyine kadar bastırmayı deneyen bir teknoloji gösterimi. Başarılı olursa, ileride Dünya benzeri gezegenleri doğrudan görüntülemesi planlanan Yaşanabilir Dünyalar Gözlemevi için yol açacak. Koronagraf, fırlatmadan iki gün sonra, 1 Eylül 2026’da anten ve güneşlikle birlikte ilk kez çalıştırıldı.
GÖREV ZAMAN ÇİZELGESİ
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 20 May 2020 | WFIRST’in adı Nancy Grace Roman oldu |
| 30 Ağu 2026 | Kennedy’den Falcon Heavy ile fırlatıldı |
| 1 Eyl 2026 | Anten ve güneşlik açıldı, koronagraf çalıştırıldı |
| 14 Eki 2026 | Ana alet denetlendi, odak ayarlandı |
| 22 Eki 2026 | Bilim devreye alma aşaması başladı |
| 2027 başı (beklenen) | İlk görüntüler ve bilim operasyonları |
BAĞLANTILI DOSYALAR
KAYNAKLAR
- NASA — Nancy Grace Roman Space Telescope
- NASA — Roman enters final commissioning phase (22 Ekim 2026)
- NPR — Roman launches on an eye-opening mission (28 Ağustos 2026)
- Wikipedia — Nancy Grace Roman Space Telescope
Durum bilgisi 17 Kasım 2026 itibarıyla ajansların resmî sayfalarına ve haber kaynaklarına dayanır. “Planlanan” ve “hedef” ifadeleri henüz gerçekleşmemiş adımları gösterir; uzay görevlerinde takvim değişebilir.
