SpaceTRC / Uzay Çağı / Mars ve derin uzay
Mars’tan yıldızlararası boşluğa: robot kâşifler.
İnsanlar henüz Ay’ın ötesine geçmedi, ama robotlarımız Güneş Sistemi’nin her köşesinde. Mars’ta iki gezgin çalışıyor, Jüpiter’e iki araç yolda, Voyager 1 ise Kasım 2026’da Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşıyor.
Dünya’ya uzaklık
≈ 25,9 milyar km
Işık bu mesafeyi ≈ 24 saatte alıyor.
18 Kasım 2026’da bir ışık günü eşiği geçiliyor.
Basit tahmin: 18 Kasım 2026 10:16 UTC’de bir ışık günü (25,9 milyar km) ve saniyede yaklaşık 17 km’lik uzaklaşma hızı esas alındı. Dünya’nın yörüngesi nedeniyle gerçek uzaklık yıl içinde birkaç yüz milyon km dalgalanır.
- Mars’ta çalışan gezgin
- 2Perseverance ve Curiosity
- Voyager 1 bir ışık günü
- 18.11.2026NASA Voyager ekibi
- Jüpiter’e yolda
- 2 araçEuropa Clipper (2030), JUICE (2031)
- Merkür yörüngesi
- 21.11.2026BepiColombo
01 / Mars
Mars: örnekler toplandı, getirecek görev iptal edildi
Perseverance
2021’den beri Jezero kraterinde. Haziran 2026 itibarıyla yaklaşık 43 km yol aldı ve Dünya’ya getirilmek üzere kaya örnekleri topladı. Yardımcı helikopter Ingenuity’nin son uçuşu Ocak 2024’te pervane hasarıyla sona erdi.
Curiosity
2012’den beri Gale kraterindeki Sharp Dağı’nın yamaçlarına tırmanıyor ve 5.000 Mars gününe yaklaştı. 2026’da matkap ucu bir kayaya sıkıştı. Gezginde yedek uçlar var.
Mars’tan örnek getirme (NASA)
Ocak 2026’daki bütçe yasasıyla NASA’nın örnek getirme görevi resmen iptal edildi. Perseverance’ın topladığı örnekler şimdilik Mars’ta kalıyor. Çin ise Tianwen-3 görevini yaklaşık 2028’de fırlatıp örnekleri 2031 civarında getirmeyi planlıyor.
| Görev | Ajans | Durum |
|---|---|---|
| Tianwen-1 | Çin | Yörünge aracı çalışıyor. Zhurong gezgini Mayıs 2022’den beri kış uykusundan uyanmadı. |
| ESCAPADE | NASA | Kasım 2025’te New Glenn ile fırlatıldı. Kasım 2026’da Dünya’dan kütleçekim desteği alacak, Eylül 2027’de Mars yörüngesine girecek. |
| Rosalind Franklin | ESA | Avrupa’nın Mars gezgini. Ekim 2028’de fırlatılıp Kasım 2030’da Oxia Planum’a inmesi planlanıyor. |
02 / Yoldakiler
Güneş Sistemi’nde yoldaki araçlar
| Araç | Hedef | Fırlatma | Varış / sıradaki olay |
|---|---|---|---|
| BepiColombo (ESA/JAXA) | Merkür | 2018 | 21 Kasım 2026’da Merkür yörüngesine giriş. Japon Mio aracı 10 Aralık’ta ayrılacak. |
| Hera (ESA) | Didymos ikili asteroidi | 2024 | Kasım 2026’da varış. NASA’nın DART aracının 2022’de çarptığı asteroidi inceleyecek. |
| Tianwen-2 (Çin) | Kamoʻoalewa asteroidi | 2025 | 2026 ortasında asteroide ulaştı. Örnekler Kasım 2027’de Dünya’ya dönecek. |
| Europa Clipper (NASA) | Jüpiter’in uydusu Europa | 2024 | 3 Aralık 2026’da Dünya yakın geçişi, Nisan 2030’da Jüpiter |
| JUICE (ESA) | Jüpiter’in buzlu uyduları | 2023 | 28 Eylül 2026’da Dünya yakın geçişini tamamladı. Temmuz 2031’de Jüpiter’e varacak. |
| Psyche (NASA) | Metal zengini asteroit Psyche | 2023 | Mayıs 2026’da Mars yakın geçişi yaptı, Ağustos 2029’da varış. |
| Lucy (NASA) | Jüpiter’in Truva asteroitleri | 2021 | 12 Ağustos 2027’de ilk Truva asteroidi Eurybates |
| New Horizons (NASA) | Kuiper kuşağı | 2006 | Güneş’ten yaklaşık 64,5 AB uzakta, çalışıyor |
03 / Voyager
Voyager: 49 yıllık yolculuk
1977’de fırlatılan iki Voyager aracı, yıldızlararası boşlukta çalışan tek insan yapımı araçlar. Enerji tasarrufu için cihazlar birer birer kapatılıyor.
Voyager 1
Mart 2026’da Güneş’ten yaklaşık 25,8 milyar km uzaktaydı. Nisan 2026’da düşük enerjili parçacık cihazı kapatıldı, yalnızca plazma dalgası cihazı ve manyetometre çalışıyor. 18 Kasım 2026’da Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak: oraya gönderilen bir komut tam 24 saatte varacak.
Voyager 2
Şubat 2026’da yaklaşık 21,4 milyar km uzaktaydı ve üç cihazı çalışıyordu. Ağustos 2026’daki bir güç düzenlemesi, kozmik ışın cihazının kapanmasını en az bir yıl erteledi. 2030 civarında hiçbir cihaza güç kalmayacağı tahmin ediliyor.
04 / Teleskoplar
Uzay teleskopları
James Webb (JWST)
2021’de fırlatılan kızılötesi teleskop, yaklaşık 20 yıl yetecek yakıtıyla çalışmaya devam ediyor. Gözlemleri incelemek için: Gökyüzü ve Webb · JWST tayf laboratuvarı.
Nancy Grace Roman
NASA’nın geniş alan teleskobu Falcon Heavy ile fırlatıldı. Aralık 2026 başında Güneş–Dünya L2 noktasına ulaşacak. İlk görüntüler 2027 başında bekleniyor.