SpaceTRCSpaceTRC/Araştırma merkezi
Birlikte düşünelim
SpaceTRC / Kozmos

Vera C. Rubin Gözlemevi: Güney Gökyüzünün On Yıllık Filmi

Şili’deki Vera C. Rubin Gözlemevi, 3,2 gigapiksellik dünyanın en büyük astronomi kamerasıyla 30 Haziran 2026’da on yıllık LSST taramasına başladı. Değişen her cisim için 60 saniye içinde herkese açık uyarı yayımlıyor.

← Kozmos

KOZMOS · TELESKOP DOSYASI

Vera C. Rubin Gözlemevi, Şili’nin kuzeyindeki Cerro Pachón dağında, yaklaşık 2.680 m yükseklikte bulunan bir yer gözlemevi. 8,4 m aynalı Simonyi Tarama Teleskobu ve 3,2 gigapiksellik LSST Kamerası ile güney gökyüzünü her birkaç gecede bir yeniden fotoğraflıyor.

İlk görüntüler 23 Haziran 2025’te yayımlandı. On yıl sürecek Uzay ve Zamanın Miras Taraması (LSST) 30 Haziran 2026’da başladı. Gözlemevi, ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF) ile Enerji Bakanlığı’nın (DOE) ortak projesi.

BİR BAKIŞTA

Başlık Bilgi
Konum Cerro Pachón, Şili; yaklaşık 2.680 m
Teleskop Simonyi Tarama Teleskobu, 8,4 m ana ayna
Kamera LSST Kamerası: 3,2 gigapiksel, 189 CCD, 3 tonu aşan kütle
Görüş alanı Yaklaşık 9,6 derekare (dolunayın yaklaşık 45 katı)
İlk görüntüler 23 Haziran 2025
Uyarı akışı Şubat 2026’da başladı; gecede 7 milyona kadar uyarı, 60 saniyede kamuya açık
LSST başlangıcı 30 Haziran 2026
Tarama süresi 10 yıl
Finansman NSF ve DOE; NOIRLab ile SLAC ortak işletiyor

ADI

Karanlık maddenin izini süren astronom

Gözlemevi, galaksilerin dönüş hızlarını ölçerek karanlık maddenin varlığına güçlü kanıtlar sunan Amerikalı astronom Vera Rubin’in adını taşıyor. Teleskobun kendisi ise yapımına bağış yapan Charles ve Lisa Simonyi’nin adıyla anılıyor.

Teleskobun 8,4 m’lik ana aynası ile 5 m’lik üçüncül aynası tek bir cam bloğundan döküldü; bu tasarım çok geniş bir alanı keskin görmeyi sağlıyor.

NASIL ÇALIŞIR?

Gökyüzünün zaman atlamalı filmi

Rubin her gece yüzlerce geniş alan çekiyor ve görebildiği gökyüzünü birkaç gecede bir baştan tarıyor. On yıl boyunca her noktaya yaklaşık 800 kez dönülecek. Yeni görüntü eskisinden çıkarıldığında parlaklığı değişen ya da yer değiştiren her şey ortaya çıkıyor: süpernovalar, değişen yıldızlar, asteroitler, kuyruklu yıldızlar.

Bu değişimler için 60 saniye içinde otomatik uyarı üretiliyor ve uyarılar gizlilik süresi olmadan herkese açık yayımlanıyor. Uyarı akışı 24 Şubat 2026’da başladı ve ilk gecede 800.000 uyarı üretti; tam kapasitede gecede 7 milyona kadar uyarı bekleniyor.

BİLİM

Dört ana hedef

Rubin’in dört ana bilim alanı: zayıf kütleçekimsel merceklenme ve süpernovalarla karanlık enerji ile karanlık maddeyi incelemek; Güneş Sistemi’ndeki küçük cisimlerin, özellikle Dünya’ya yakın asteroitlerin envanterini çıkarmak; patlayan ve değişen gök cisimlerini yakalamak; Samanyolu’nun yapısını haritalamak.

Teleskop daha tarama başlamadan, ilk altı haftalık gözlemlerde 33’ü Dünya’ya yakın olmak üzere 11.000’den fazla yeni asteroit buldu. Yıllık veri sürümlerinin ilki taramanın başlamasından yaklaşık iki yıl sonra, 2028 civarında bekleniyor.

GÖREV ZAMAN ÇİZELGESİ

Tarih Olay
2001 Proje önerildi
23 Haz 2025 İlk görüntüler (“First Look”)
24 Şub 2026 Herkese açık uyarı akışı başladı
30 Haz 2026 On yıllık LSST taraması başladı
2028 civarı (plan) İlk yıllık veri sürümü
2030’ların ortası (plan) Taramanın sonu

BAĞLANTILI DOSYALAR

KAYNAKLAR

Durum bilgisi 17 Kasım 2026 itibarıyla ajansların resmî sayfalarına ve haber kaynaklarına dayanır. “Planlanan” ve “hedef” ifadeleri henüz gerçekleşmemiş adımları gösterir; uzay görevlerinde takvim değişebilir.

SPACETRC / BİLGİYE ERİŞİM

Merakını takip et.

SPACETRC / BAŞLANGIÇ

Ne yapmak istiyorsun?

Bu kısa rehber altı dildedir. Bilimsel içeriklerin tam metinleri Türkçe ve İngilizcedir.

Doğrudan çalışma alanları

Yayın araVeriyi inceleUzay olaylarıEkip çalışması planlaYayına hazırlan

Seçilmiş içerikleri yanında taşı

Türkçe ve İngilizce araştırma dosyalarını ve başlangıç derslerini ayrı okuma alanında aç. Çevrimdışı hazırlama ve cihazına ekleme seçenekleri oradadır.

Çevrimdışı kütüphaneyi aç ↗

Dil tercihi yalnız bu tarayıcıda saklanır; hesap veya konum izni gerekmez.