SpaceTRC / Türk uzay sanayii
Türkiye uzay programı panosu
Türk uyduları şu an nerede, Millî Uzay Programı’nın 10 hedefi ne durumda, Ay aracı ne zaman yola çıkıyor? Canlı uydu konumları, tüm Türk uydularının listesi, geçmiş ve gelecek dönüm noktaları tek panoda.
Canlı
Türk uyduları şu an nerede?
Haberleşme uyduları 36.000 km yükseklikte, Türkiye’nin üzerindeki gökyüzünde sabit duruyor; yer gözlem uyduları ise yaklaşık 100 dakikada bir Dünya’nın çevresini dolaşıyor. Harita her saniye güncellenir; kesikli çizgiler uyduların önümüzdeki saatteki yer izidir, koyu bölge gecedir.
Ankara geçişi: uydunun Ankara’dan bakıldığında ufkun 10° üzerine çıktığı sonraki an. Çanak yönü: Ankara’daki bir uydu çanağının uyduya bakması gereken açı. Konumlar, CelesTrak’ın yayımladığı yörünge öğelerinden SGP4 modeliyle tarayıcınızda hesaplanır.
Millî Uzay Programı
10 hedef: nerede duruyoruz?
Millî Uzay Programı 9 Şubat 2021’de 10 hedefle açıklandı. Her hedefin bugünkü durumu, kamuya açık resmî açıklamalara göre:
Ay’a ilk temas
SürüyorKendi hibrit itki sistemine sahip yerli, insansız Ay aracı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır Ağustos 2026’da aracın 2027’nin ilk aylarında fırlatılacağını açıkladı.
Yeni nesil uydu geliştirme
SürüyorTürkiye’nin ilk yerli haberleşme uydusu Türksat 6A 9 Temmuz 2024’te, yerli yüksek çözünürlüklü gözlem uydusu İMECE 15 Nisan 2023’te fırlatıldı. Sırada İMECE-2 ve GÖKTÜRK-3 var.
Bölgesel konumlama ve zamanlama sistemi
SürüyorUlusal sistemin geliştirme çalışmaları sürüyor. Özel sektörde Fergani Uzay, planladığı uydu takımı için deneme uydularını yörüngeye gönderdi.
Uzay limanı
SürüyorTürkiye, Somali’de bir uzay limanı kuruyor. Fizibilite ve tasarım çalışmaları tamamlandı, ilk inşaat aşamasının başladığı bildirildi. Açılış tarihi açıklanmadı.
Uzaya erişim (fırlatma)
SürüyorROKETSAN’ın sonda roketi 2020’de yaklaşık 136 km’ye çıktı. ŞİMŞEK-1 (yaklaşık 400 kg, ~500 km yörünge) ve ŞİMŞEK-2 (yaklaşık 1,5 ton, ~700 km) fırlatma araçları geliştiriliyor.
Uzay hava durumu
PlanlamaGüneş etkinliğinin uydular ve yer altyapısı üzerindeki etkilerini izleme hedefi. Kamuya açık ayrıntılı bir takvim henüz yok. Bugünkü uzay havasını Uzay Havası Merkezi‘nde izleyebilirsiniz.
Gök cisimlerinin gözlemi
SürüyorErzurum’daki Doğu Anadolu Gözlemevi’nin (DAG) 4 metrelik teleskobu 3.170 m yükseklikte; teknik ilk ışığı 2024’te aldı, ilk testleri 2025’te tamamlandı.
Uzay teknolojileri geliştirme bölgesi
PlanlamaODTÜ bünyesinde, kurum ve şirketleri bir araya getirecek bir uzay teknoparkı kurulacağı 2026’da duyuruldu.
Uzay insan kaynağı
SürüyorTürkiye, 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne (IAC 2026) 5–9 Ekim 2026’da Antalya’da ev sahipliği yaptı. Üniversite uydu ve roket takımları büyüyor.
Türk astronotun bilimsel görevle uzaya gitmesi
GerçekleştiAlper Gezeravcı Ocak 2024’te Uluslararası Uzay İstasyonu’nda 13 deney yürüttü; Tuva Cihangir Atasever Haziran 2024’te alt yörünge uçuşu yaptı. Astronotlar sayfasında ayrıntılar var.
Durum değerlendirmesi SpaceTRC’ye aittir ve Türkiye Uzay Ajansı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve ilgili kurumların açıklamalarına dayanır.
Envanter
Türk uydu filosu
1994’ten bugüne Türk kurumlarının ve şirketlerinin uzaya gönderdiği uydular. Küçük uydular arasında üniversite ve girişim projeleri de var.
| Uydu | Tür | Fırlatma | Roket | Üretici | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Türksat 1A | Haberleşme | 24 Oca 1994 | Ariane 44LP | Aérospatiale | Fırlatmada kayboldu |
| Türksat 1B | Haberleşme | 10 Ağu 1994 | Ariane 44LP | Aérospatiale | Hizmet dışı (2006) |
| Türksat 1C | Haberleşme | 9 Tem 1996 | Ariane 44L | Aérospatiale | Hizmet dışı (2010) |
| Türksat 2A | Haberleşme | 10 Oca 2001 | Ariane 44P | Alcatel Space | Hizmet dışı (2016) |
| BİLSAT | Yer gözlem | 27 Eyl 2003 | Kosmos-3M | TÜBİTAK UZAY, SSTL | Hizmet dışı (2006) |
| Türksat 3A | Haberleşme | 12 Haz 2008 | Ariane 5 ECA | Thales Alenia Space | Görevde |
| ITUpSAT1 | Küçük uydu | 23 Eyl 2009 | PSLV | İTÜ | Görevini tamamladı |
| RASAT | Yer gözlem | 17 Ağu 2011 | Dnepr | TÜBİTAK UZAY | Hizmet dışı (2022) |
| GÖKTÜRK-2 | Yer gözlem | 18 Ara 2012 | Uzun Yürüyüş 2D | TÜBİTAK UZAY, TUSAŞ | Görevde |
| TÜRKSAT-3USAT | Küçük uydu | 26 Nis 2013 | Uzun Yürüyüş 2D | İTÜ, Türksat | Görevini tamamladı |
| Türksat 4A | Haberleşme | 14 Şub 2014 | Proton-M | Mitsubishi Electric | Görevde |
| Türksat 4B | Haberleşme | 16 Eki 2015 | Proton-M | Mitsubishi Electric | Görevde |
| GÖKTÜRK-1 | Yer gözlem | 5 Ara 2016 | Vega | Telespazio, Thales Alenia Space, TUSAŞ | Görevde |
| BeEagleSAT, HAVELSAT | Küçük uydu | 18 Nis 2017 | Atlas V | İTÜ, HAVELSAN | Görevini tamamladı |
| UBAKUSAT | Küçük uydu | 2 Nis 2018 | Falcon 9 | İTÜ | Görevini tamamladı |
| Türksat 5A | Haberleşme | 8 Oca 2021 | Falcon 9 | Airbus | Görevde |
| Türksat 5B | Haberleşme | 19 Ara 2021 | Falcon 9 | Airbus | Görevde |
| GRIZU-263A | Küçük uydu | 13 Oca 2022 | Falcon 9 | Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi | Görevde |
| Connecta T1.1 | Küçük uydu | 25 May 2022 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| Connecta T1.2 | Küçük uydu | 3 Oca 2023 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| İMECE | Yer gözlem | 15 Nis 2023 | Falcon 9 | TÜBİTAK UZAY | Görevde |
| Connecta T2.1 | Küçük uydu | 15 Nis 2023 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| Connecta T3.1, T3.2 | Küçük uydu | 11 Kas 2023 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| Türksat 6A | Haberleşme | 9 Tem 2024 | Falcon 9 | TÜBİTAK UZAY, TUSAŞ, ASELSAN, CTech | Görevde |
| Connecta IoT 1–4 | Küçük uydu | 16 Ağu 2024 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| Connecta IoT 5–8 | Küçük uydu | 14 Oca 2025 | Falcon 9 | Plan-S | Görevde |
| FGN-100-d1 | Küçük uydu | 14 Oca 2025 | Falcon 9 | Fergani Uzay | Görevde |
| SkyLink 1, 2 | Küçük uydu | 14 Oca 2025 | Falcon 9 | Hello Space | Görevde |
| FRG-100D4 | Küçük uydu | 20 Eki 2026 | Falcon 9 | Fergani Uzay | Görevde |
Tarih
Zaman çizelgesi: geçmiş ve gelecek
Türkiye’nin uzaydaki dönüm noktaları. Açık renkli noktalar planlanan adımlardır; tarihler resmî açıklamalara göre değişebilir.
- Türksat 1B
Türkiye’nin ilk haberleşme uydusu görevine başladı. Ocak 1994’te fırlatılan Türksat 1A roket arızasıyla kaybolmuştu.
- BİLSAT
Türkiye’nin ilk yer gözlem uydusu, TÜBİTAK ve İngiliz SSTL iş birliğiyle.
- ITUpSAT1
İTÜ’nün geliştirdiği ilk Türk küp uydusu.
- RASAT
Türkiye’de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu.
- Türkiye Uzay Ajansı kuruldu
Uzay çalışmalarını tek çatı altında toplayan ajans 13 Aralık 2018’de kuruldu.
- Sonda roketiyle uzaya
ROKETSAN’ın sonda roketi yaklaşık 136 km’ye çıkarak uzayın sınırını geçti.
- Millî Uzay Programı
10 hedefli program 9 Şubat 2021’de açıklandı.
- İMECE
Yerli yüksek çözünürlüklü ilk gözlem uydusu fırlatıldı.
- Alper Gezeravcı
İlk Türk astronot Ax-3 göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu’na gitti.
- Tuva Cihangir Atasever
İkinci Türk astronot alt yörünge uçuşu yaptı.
- Türksat 6A
İlk yerli haberleşme uydusu fırlatıldı.
- Tek fırlatmada 8 Türk uydusu
Transporter-12 göreviyle Plan-S, Fergani, Hello Space ve İTÜ uyduları yörüngeye çıktı.
- IAC 2026 Antalya
77. Uluslararası Uzay Kongresi 5–9 Ekim’de Antalya’da yapıldı.
- FRG-100D4
Fergani Uzay’ın yeni deneme uydusu 20 Ekim’de fırlatıldı.
- Ay aracı
Yerli hibrit itkili insansız Ay aracının fırlatılması hedefleniyor.
- İMECE-2 ve ŞİMŞEK-1
İMECE’nin devamı olan gözlem uydusu ve ROKETSAN’ın ŞİMŞEK-1 fırlatma aracı için hedef yıl.
- GÖKTÜRK-3 ve İMECE-3
Yeni nesil yer gözlem uyduları için açıklanan hedef yıl.
- Somali uzay limanı
Türkiye’nin kendi uydularını fırlatabileceği uzay limanı.
Kurumlar
Türkiye’nin uzay ekosistemi
Programı yürüten kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve yeni nesil uzay girişimleri.
Millî Uzay Programı’nı yönetir; Türk astronot projesini yürüttü.
RASAT, GÖKTÜRK-2, İMECE ve Türksat 6A’nın geliştirilmesinde öncü kurum.
Roket motorları ve itki sistemleri üzerine Ar-Ge.
Sonda roketleri ve ŞİMŞEK fırlatma araçları.
GÖKTÜRK uydularında yer alır; Ankara’da uydu entegrasyon ve test merkezi işletir.
Türksat haberleşme uydularını işletir ve yayın, iletişim hizmeti verir.
Haberleşme ve elektronik alt sistemler; Türksat 6A’ya katkı.
Ay aracının hibrit roket motoru üzerinde çalışır.
Connecta nesnelerin interneti uydu takımı.
Konumlama ve yörünge transfer aracı çalışmaları.
SkyLink küçük uyduları.
Atatürk Üniversitesi, Erzurum: Türkiye’nin en büyük optik teleskobu.
Türk uydularının ayrıntılı hikâyesi için Türk uyduları, tarih için Türkiye’nin uzay ve uydu tarihi sayfalarına bakın; tüm uyduları üç boyutlu görmek için 3B Uydu Küresi‘ni açın.
- Canlı konumlar: CelesTrak GP yörünge verisi (3 saatte bir güncellenir).
- Millî Uzay Programı ve Ay aracı: Türkiye Uzay Ajansı; Sanayi ve Teknoloji Bakanı M. F. Kacır açıklaması, Ağustos 2026 (Anadolu Ajansı).
- Somali uzay limanı: Euronews Türkçe, Ocak 2026. ŞİMŞEK: ROKETSAN Genel Müdürü açıklaması, Eylül 2026 (AA).
- Uydu listesi: Türksat, TÜBİTAK UZAY, Plan-S, Fergani ve üniversite açıklamaları; FRG-100D4: CNN Türk, Ekim 2026.
- DAG: Atatürk Üniversitesi ve proje açıklamaları.
Son güncelleme: 2 Kasım 2026