SpaceTRCSpaceTRC/Araştırma merkezi
Birlikte düşünelim
SpaceTRC / Kozmos

BepiColombo: Merkür’e İki Uyduyla Giden Avrupa–Japonya Görevi

BepiColombo, ESA ile JAXA’nın Merkür görevi. 2018’de fırlatılan araç dokuz gezegen geçişinden sonra 21 Kasım 2026’da Merkür yörüngesine girecek; iki yörünge aracı Aralık’ta ayrılacak, bilim evresi Nisan 2027’de başlayacak.

← Kozmos

KOZMOS · GÖREV DOSYASI

BepiColombo, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ile Japonya Uzay Araştırma Ajansı’nın (JAXA) Güneş’e en yakın gezegen Merkür’e gönderdiği ortak görev. Merkür’ün yörüngesine aynı anda iki uzay aracı yerleştiren ilk görev olacak: ESA’nın Merkür Gezegen Yörünge Aracı (MPO) ve JAXA’nın Merkür Manyetosfer Yörünge Aracı Mio.

20 Ekim 2018’de Fransız Guyanası’ndaki Kourou’dan Ariane 5 roketiyle fırlatılan araç, yaklaşık sekiz yıllık yolculuğun sonuna geldi. Yolculuk boyunca aracı taşıyan Merkür Transfer Modülü 3 Eylül 2026’da ayrıldı. Yörüngeye giriş manevrası 21 Kasım 2026’ya planlandı.

BİR BAKIŞTA

Başlık Bilgi
Ortaklar ESA (görev lideri) ve JAXA
Araçlar MPO (ESA) ve Mio (JAXA)
Fırlatma 20 Ekim 2018, Kourou, Ariane 5
Fırlatma kütlesi Yaklaşık 4.100 kg
Gezegen geçişleri 1 Dünya, 2 Venüs, 6 Merkür
Transfer modülünün ayrılması 3 Eylül 2026
Merkür yörüngesine giriş 21 Kasım 2026 (planlanan)
MPO ile Mio’nun ayrılması 9–10 Aralık 2026 (planlanan)
Bilim evresi Nisan 2027’de başlayacak; nominal süre 1 yıl, 1 yıl uzatma olanağı
Bilim aletleri MPO’da 11, Mio’da 5 alet grubu
Adı İtalyan matematikçi ve mühendis Giuseppe “Bepi” Colombo

NEDEN ZOR?

Güneş’e doğru gitmek frenlemek demek

Dünya’dan Merkür’e ulaşmak, Plüton’a gitmekten bile fazla hız değişikliği gerektirir. Bunun nedeni Güneş’in çekimi: Güneş’e doğru yol alan bir araç sürekli hızlanır, Merkür’ün yörüngesine girebilmek için ise bu hızın büyük kısmını yok etmesi gerekir. BepiColombo bu frenlemeyi iki yolla yaptı: elektrikli (iyon) iticilerle uzun süreli, düşük itkili yanmalar ve gezegenlerin yanından geçerek çekim yardımı.

Araç bu yüzden doğrudan gitmedi: Nisan 2020’de Dünya’nın, 2020 ve 2021’de iki kez Venüs’ün, Ekim 2021 ile Ocak 2025 arasında altı kez Merkür’ün yanından geçti. Her geçiş yörüngesini biraz daha küçülttü. Nisan 2024’te elektrikli itki sisteminin tam güçte çalışamadığı anlaşıldı; ESA rotayı yeniden hesapladı ve varış Aralık 2025’ten Kasım 2026’ya kaydı.

İKİ ARAÇ

MPO yüzeye, Mio manyetik alana bakar

Yolculuk boyunca üç parça üst üste taşındı: itkiyi sağlayan Merkür Transfer Modülü, ESA’nın MPO aracı ve Güneş ısısına karşı bir kalkanın içinde duran Mio. Transfer modülü Eylül 2026’da ayrıldı; yörüngeye giriş MPO’nun kimyasal motorlarıyla yapılacak. Aralık 2026’da iki araç birbirinden ayrılıp kendi yörüngelerine geçecek.

MPO, gezegenin yaklaşık 480 ile 1.500 km arasında değişen yükseklikte, kutuplardan geçen bir yörüngeden yüzeyi haritalayacak, kabuğun bileşimini ve kütleçekim alanını ölçecek. Mio ise yaklaşık 590 ile 11.640 km arasında uzanan daha geniş bir yörüngeden Merkür’ün manyetik alanını, çevresindeki plazmayı ve Güneş rüzgârıyla etkileşimini inceleyecek. Aynı anda iki noktadan ölçüm, Güneş rüzgârındaki değişimlerin etkisini gezegenin kendisinden ayırmayı kolaylaştırır.

BİLİM SORULARI

Küçük bir gezegenin büyük bilmeceleri

Merkür, Güneş Sistemi’nin en küçük gezegeni ama demir çekirdeği hacminin çok büyük bir kısmını kaplıyor. Gezegenin bu kadar yoğun olmasının nedeni hâlâ tartışmalı: oluşum sırasında büyük bir çarpışma mı yaşadı, yoksa Güneş’e yakın bölgede hafif malzeme mi süpürüldü? Merkür ayrıca Dünya dışında küresel bir manyetik alanı olan tek kayaç gezegen.

NASA’nın MESSENGER aracı (2011–2015) Merkür’de beklenenden fazla uçucu element, yüzeyde “çukurluk” denen sığ ve parlak çöküntüler ve kutuplardaki hiç Güneş görmeyen kraterlerde su buzu olduğuna dair işaretler buldu. BepiColombo bu bulguları daha hassas aletlerle ve iki araçla sınayacak.

İLK SONUÇLAR

Yörüngeden önce ilk ışık

Transfer modülünün ayrılmasından sonra MPO’nun tüm aletleri 15 Eylül 2026’da ilk kez birlikte çalıştırıldı. ESA’nın 6 Ekim 2026’da paylaştığı ilk sonuçlara göre lazer yükseklik ölçer BELA 21,5 saat boyunca 700.000’den fazla atım gönderdi, kızılötesi spektrometre MERTIS 22 saatlik testte yaklaşık 1 gigabit veri üretti ve kamera sistemi SIMBIO-SYS uzaydaki ilk görüntüsünü çekti.

GÖREV ZAMAN ÇİZELGESİ

Tarih Olay
20 Eki 2018 Kourou’dan Ariane 5 ile fırlatıldı
10 Nis 2020 Dünya geçişi
15 Eki 2020 Birinci Venüs geçişi
10 Ağu 2021 İkinci Venüs geçişi
1 Eki 2021 Birinci Merkür geçişi
23 Haz 2022 İkinci Merkür geçişi
19 Haz 2023 Üçüncü Merkür geçişi
Nis 2024 İtki sorunu; varış Kasım 2026’ya kaydı
4 Eyl 2024 Dördüncü Merkür geçişi
1 Ara 2024 Beşinci Merkür geçişi
8 Oca 2025 Altıncı ve son Merkür geçişi
3 Eyl 2026 Merkür Transfer Modülü ayrıldı
21 Kas 2026 (plan) Merkür yörüngesine giriş
9–10 Ara 2026 (plan) MPO ile Mio ayrılıyor
Nis 2027 (plan) Bilim evresinin başlangıcı

BAĞLANTILI DOSYALAR

KAYNAKLAR

Durum bilgisi 17 Kasım 2026 itibarıyla ajansların resmî sayfalarına ve haber kaynaklarına dayanır. “Planlanan” ve “hedef” ifadeleri henüz gerçekleşmemiş adımları gösterir; uzay görevlerinde takvim değişebilir.

SPACETRC / BİLGİYE ERİŞİM

Merakını takip et.

SPACETRC / BAŞLANGIÇ

Ne yapmak istiyorsun?

Bu kısa rehber altı dildedir. Bilimsel içeriklerin tam metinleri Türkçe ve İngilizcedir.

Doğrudan çalışma alanları

Yayın araVeriyi inceleUzay olaylarıEkip çalışması planlaYayına hazırlan

Seçilmiş içerikleri yanında taşı

Türkçe ve İngilizce araştırma dosyalarını ve başlangıç derslerini ayrı okuma alanında aç. Çevrimdışı hazırlama ve cihazına ekleme seçenekleri oradadır.

Çevrimdışı kütüphaneyi aç ↗

Dil tercihi yalnız bu tarayıcıda saklanır; hesap veya konum izni gerekmez.