COSMOS / TAKIMYILDIZLAR / UMI
Küçükayı (Ursa Minor)
Latince adı Ursa Minor, IAU kısaltması UMi. Ptolemaios’un MS 2. yüzyılda Almagest‘te listelediği 48 klasik takımyıldızdan biridir.
GÖK HARİTASI
KÜNYE
- IAU kısaltması
- UMi
- Latince ad / iyelik hâli
- Ursa Minor / Ursae Minoris
- Gökteki konumu
- Sağ açıklık ≈ 15 sa 26 dk; dik açıklık +66° ile +89° arası
- Türkiye’den görünürlük
- Ankara’dan büyük bölümü hiç batmaz (kutup çevresi); yıl boyu görülebilir.
- En iyi gözlem zamanı
- Yıl boyu görülür; akşam 21:00’de (Türkiye saati) en yüksekte olduğu tarih 10 Temmuz civarıdır.
- Yıldız sayısı
- Katalogda 6,5 kadirden parlak 40 yıldız var. 5 kadirden parlak olanlar: 11; 4 kadirden parlak olanlar: 3.
ETKİLEŞİMLİ LABORATUVAR
Küçükayı bu gece nerede?
Ankara’dan bakıldığında bu takımyıldızın büyük bölümü hiç batmaz. Saat kaydırıcısını gece boyunca hareket ettirip kutup çevresinde nasıl döndüğünü izleyin; “En iyi gece” düğmesi takımyıldızın akşam 21:00’de en yüksekte olduğu tarihe (10 Temmuz civarı) gider.
MİT, TARİH VE GÖZLEM
Küçük Kepçe olarak da bilinen takımyıldız; sapının ucunda bugünün kutup yıldızı Polaris bulunur. Polaris gök kutbundan yaklaşık 0,7° uzaktadır ve kendisi de bir Sefeid değişenidir. Türkiye’de Polaris’in ufuktan yüksekliği bulunduğunuz enleme eşittir (yaklaşık 36–42°).
EN PARLAK YILDIZLAR
| Yıldız | Kadir | Uzaklık (ışık yılı) | Tayf türü |
|---|---|---|---|
| Polaris | 1,97 | 433 | F7:Ib-IIv |
| Kochab | 2,07 | 131 | K4IIIvar |
| Pherkad | 3,00 | 487 | A3II-III |
| ε UMi | 4,21 | 304 | G5IIIvar |
| 5 UMi | 4,25 | 359 | K4III |
| ζ UMi | 4,29 | 369 | A3Vn |
| Yildun | 4,35 | 172 | A1Vn |
| HIP 73199 | 4,63 | 459 | M5III |
Kadir: görünür parlaklık; sayı küçüldükçe yıldız daha parlaktır. Uzaklıklar paralaks ölçümlerinden türetilmiştir; uzak yıldızlarda belirsizlik büyüktür. Kaynak: HYG v4.1 yıldız kataloğu (CC BY-SA 4.0).
KAYNAKLAR
Konum, görünürlük ve gözlem zamanı bu sayfa için katalog yıldızlarından yaklaşık olarak hesaplanmıştır (Ankara, 39,9° K). 88 takımyıldız 1922’de IAU tarafından kabul edildi; sınırları 1930’da Eugène Delporte tarafından çizildi.