Kısaca: SpaceX’in 15. Starship test uçuşu 14 Kasım’da Türkiye saatiyle 01.47’de Teksas’tan başladı; üst kademe 26 Starlink V3 uydusunu yörüngeye bıraktı. Super Heavy’nin kulede yakalanması son anda iptal edildi ve ilk kademe açık denize yönlendirildi. Gün içinde Vulcan’ın 40 Amazon Leo uydusu için fırlatması iki kez ertelendi; MIT ise mühendisin süreç içinde müdahale edebildiği bir tasarım yardımcısı duyurdu.
Starship 15. uçuş: 26 Starlink V3 uydusu yörüngede
SpaceX’in 15. Starship test uçuşu, Türkiye saatiyle 14 Kasım 2026 gece 01.47’de Starbase’ten (Teksas) kalktı. Üst kademe yaklaşık 275 kilometrelik yörüngeye ulaştı ve 26 yeni nesil Starlink V3 uydusunu bıraktı.
Uçuşun en çok konuşulan kısmı ise ilk kademeydi: Super Heavy’nin fırlatma kulesindeki kollar tarafından yakalanması planlanıyordu. Bir güdüm sorunu nedeniyle bu yakalama iptal edildi ve ilk kademe açık denize yönlendirildi.
Bu gece: Starship’in kuleye dönüş denemesi
Yörüngedeki Starship’in 14 tur attıktan sonra fırlatma kulesine dönmeyi denemesi planlanıyor. Planlanan yakalama anı, Türkiye saatiyle 15 Kasım’a geçerken 00.20 civarı. Başarılırsa, bir geminin kule tarafından yakalanması ilk kez yaşanmış olacak.
- Fırlatma: 14 Kasım, TSİ 01.47, Starbase, Teksas
- Yörünge: yaklaşık 275 km, 26 Starlink V3 uydusu bırakıldı
- Super Heavy: güdüm sorunu, kule yakalaması iptal, açık denize yönlendirildi
- Gemi: 14 tur sonra kuleye dönüş denemesi, TSİ 00.20 civarı
Vulcan ve 40 Amazon Leo uydusu: iki ertelemenin ardından yeni deneme
United Launch Alliance’ın (ULA) Vulcan roketi, Florida’dan 40 Amazon Leo uydusunu fırlatmak için rampada bekliyor. Bu, Vulcan’ın Amazon Leo takımyıldızı için ilk görevi olacak. Fırlatma 13 Kasım’da azot tedariki, 14 Kasım’da ağ iletişimi nedeniyle ertelendi.
Yeni deneme 15 Kasım’da, Türkiye saatiyle 20.11’de planlanıyor. Hava ve teknik durum değişirse tarih yeniden güncellenebilir; güncel bilgi için ULA’nın görev sayfası ve canlı yayını izlenebilir.
MIT: Mühendisin süreç içinde yön verebildiği tasarım yardımcısı
MIT’nin 13 Kasım’da duyurduğu çalışmada, topoloji optimizasyonu yapan bir algoritma çalışırken mühendis yapının belirli bölgelerine geri bildirim verebiliyor. Araştırma örneklerinde bu yöntem, üretilmesi daha kolay ve burkulmaya daha dayanıklı tasarımlar verdi; üretilebilirlik ve burkulma dayanımı %39 arttı. Ek süre yaklaşık 15 saniye.
Bu bir araştırma sonucu; kullanıma hazır bir mühendislik ürünü değil. Çalışma Communications Engineering dergisinde yayımlandı. Videodaki yapı animasyonu temsilidir.
Neden önemli?
Starship’in hem ilk kademesini hem de gemisini geri alıp yeniden kullanmayı hedefleyen sistemi, fırlatma maliyetini düşürmeyi amaçlıyor. Her uçuş, bu hedefe giden yolda bir deneme: 15. uçuşta uydular yörüngeye yerleşti, kule yakalaması ise bu kez gerçekleşmedi. Vulcan’ın Amazon Leo görevi, uydu internet takımyıldızlarının büyümeye devam ettiğini gösteriyor. MIT çalışması ise yapay zekâ destekli tasarımda mühendisi sürecin dışında bırakmak yerine içine alan bir yaklaşımı öne çıkarıyor.
Sık sorulan sorular
Starship 15. uçuş ne zaman yapıldı?
14 Kasım 2026’da Türkiye saatiyle 01.47’de Teksas’taki Starbase’ten başladı.
Starship 15. uçuşta kaç uydu yörüngeye bırakıldı?
Üst kademe 26 Starlink V3 uydusunu yörüngeye bıraktı.
Super Heavy neden kuleye yakalanmadı?
Bir güdüm sorunu nedeniyle kule yakalaması iptal edildi ve ilk kademe açık denize yönlendirildi.
Vulcan Amazon Leo fırlatması ne zaman?
40 uyduluk fırlatma iki kez ertelendi; yeni deneme 15 Kasım’da Türkiye saatiyle 20.11’de planlanıyor.
MIT'nin tasarım yardımcısı nedir?
Topoloji optimizasyonunda mühendisin, algoritma çalışırken yapının belirli bölgelerine geri bildirim vermesini sağlayan bir araştırma prototipi.
SpaceTRC’de keşfetmeye devam et
Kaynaklar
Bilim, merakla başlar.