COSMOS / TAKIMYILDIZLAR / ERI
Irmak (Eridanus)
Latince adı Eridanus, IAU kısaltması Eri. Ptolemaios’un MS 2. yüzyılda Almagest‘te listelediği 48 klasik takımyıldızdan biridir.
GÖK HARİTASI
KÜNYE
- IAU kısaltması
- Eri
- Latince ad / iyelik hâli
- Eridanus / Eridani
- Gökteki konumu
- Sağ açıklık ≈ 3 sa 49 dk; dik açıklık −57° ile +0° arası
- Türkiye’den görünürlük
- Türkiye’den yalnızca kuzey kısmı, güney ufkunda alçakta görülür; güney illeri daha avantajlıdır.
- En iyi gözlem zamanı
- Akşam 21:00’de (Türkiye saati) en iyi konumuna 14 Ocak civarında gelir.
- Yıldız sayısı
- Katalogda 6,5 kadirden parlak 199 yıldız var. 5 kadirden parlak olanlar: 47; 4 kadirden parlak olanlar: 15.
ETKİLEŞİMLİ LABORATUVAR
Irmak bu gece nerede?
Bu takımyıldızın yalnızca kuzey kısmı Türkiye’den, güney ufkunda alçakta görülür. Laboratuvar bugünün tarihiyle Ankara için açılır; şehri Antalya’ya, sonra Sidney’e çevirip “Görünen kısmı” satırının ve grafiğin nasıl değiştiğine bakın. “En iyi gece” düğmesi en uygun tarihe (14 Ocak civarı) gider.
MİT, TARİH VE GÖZLEM
Phaethon’un Güneş arabasından düştüğü efsanevi ırmak; Avcı’nın ayağındaki Rigel’in yanından başlayıp güneye doğru çok uzun bir yol çizer. Irmağın sonundaki parlak Achernar Türkiye’den görülmez. 10,5 ışık yılı uzaklıktaki Epsilon Eridani, gezegene sahip en yakın yıldızlardandır.
EN PARLAK YILDIZLAR
| Yıldız | Kadir | Uzaklık (ışık yılı) | Tayf türü |
|---|---|---|---|
| Achernar | 0,45 | 139 | B3Vp |
| Cursa | 2,78 | 89 | A3IIIvar |
| Acamar | 2,88 | 161 | A4III+ |
| Zaurak | 2,97 | 203 | M1IIIb |
| Rana | 3,52 | 29 | K0IV |
| υ⁴ Eri | 3,55 | 178 | B9V |
| φ Eri | 3,56 | 154 | B8IV-V |
| χ Eri | 3,69 | 58 | G5IV |
Kadir: görünür parlaklık; sayı küçüldükçe yıldız daha parlaktır. Uzaklıklar paralaks ölçümlerinden türetilmiştir; uzak yıldızlarda belirsizlik büyüktür. Kaynak: HYG v4.1 yıldız kataloğu (CC BY-SA 4.0).
KAYNAKLAR
Konum, görünürlük ve gözlem zamanı bu sayfa için katalog yıldızlarından yaklaşık olarak hesaplanmıştır (Ankara, 39,9° K). 88 takımyıldız 1922’de IAU tarafından kabul edildi; sınırları 1930’da Eugène Delporte tarafından çizildi.