COSMOS / TAKIMYILDIZLAR / VIR
Başak (Virgo)
Latince adı Virgo, IAU kısaltması Vir. Ptolemaios’un MS 2. yüzyılda Almagest‘te listelediği 48 klasik takımyıldızdan biridir.
GÖK HARİTASI
KÜNYE
- IAU kısaltması
- Vir
- Latince ad / iyelik hâli
- Virgo / Virginis
- Gökteki konumu
- Sağ açıklık ≈ 13 sa 17 dk; dik açıklık −22° ile +14° arası
- Türkiye’den görünürlük
- Türkiye’nin her yerinden tamamı görülebilir. Meridyenden geçerken merkezi Ankara’da ufkun yaklaşık 46° üzerindedir.
- En iyi gözlem zamanı
- Akşam 21:00’de (Türkiye saati) en iyi konumuna 7 Haziran civarında gelir.
- Yıldız sayısı
- Katalogda 6,5 kadirden parlak 177 yıldız var. 5 kadirden parlak olanlar: 34; 4 kadirden parlak olanlar: 10.
ETKİLEŞİMLİ LABORATUVAR
Başak bu gece nerede?
Laboratuvar bugünün tarihiyle Ankara için açılır. Saat kaydırıcısıyla geceyi tarayın; “En iyi gece” düğmesi, takımyıldızın akşam 21:00’de en yüksekte olduğu tarihe (7 Haziran civarı) gider. Şehri değiştirerek Türkiye’nin farklı yerlerinden ve dünyadan görünüşü karşılaştırın.
MİT, TARİH VE GÖZLEM
Elinde başak tutan bakire; çoğu zaman tarım tanrıçası Demeter ya da adalet tanrıçası Astraea ile özdeşleştirilir. En büyük ikinci takımyıldızdır; parlak yıldızı Spica’nın adı “başak” demektir. 2019’da ilk karadelik görüntüsünün elde edildiği M87’yi barındıran Başak gökada kümesi ve sonbahar noktası buradadır.
EN PARLAK YILDIZLAR
| Yıldız | Kadir | Uzaklık (ışık yılı) | Tayf türü |
|---|---|---|---|
| Spica | 0,98 | 250 | B1V |
| Porrima | 2,74 | 38 | F0V+ |
| Vindemiatrix | 2,85 | 110 | G8IIIvar |
| Heze | 3,38 | 74 | A3V |
| Minelauva | 3,39 | 198 | M3III |
| γ Vir | 3,52 | 39 | F0 |
| Zavijava | 3,59 | 36 | F8V |
| 109 Vir | 3,73 | 135 | A0V |
Kadir: görünür parlaklık; sayı küçüldükçe yıldız daha parlaktır. Uzaklıklar paralaks ölçümlerinden türetilmiştir; uzak yıldızlarda belirsizlik büyüktür. Kaynak: HYG v4.1 yıldız kataloğu (CC BY-SA 4.0).
KAYNAKLAR
Konum, görünürlük ve gözlem zamanı bu sayfa için katalog yıldızlarından yaklaşık olarak hesaplanmıştır (Ankara, 39,9° K). 88 takımyıldız 1922’de IAU tarafından kabul edildi; sınırları 1930’da Eugène Delporte tarafından çizildi.