SpaceTRC / Uzay Çağı / Fırlatıcılar
SpaceX’in ötesinde: dünyanın fırlatıcıları.
2025’te dünyadaki fırlatmaların yaklaşık yarısını tek bir şirket yaptı. Avrupa, Çin, Japonya, Hindistan, ABD’deki diğer şirketler ve Türkiye bu payı paylaşmak için yeni roketler geliştiriyor. Yeniden kullanılabilir kademe yarışı artık yalnızca SpaceX’in değil.
- Electron görevi
- 9823 Ekim 2026 itibarıyla
- Ariane 6 uçuşu
- 98 başarılı
- Kademesini geri kazanan ülke
- 2ABD ve Çin (2026)
- SpaceX’in 2025 payı
- %50BryceTech
01 / Genel tablo
Başlıca fırlatıcılar ve 2026 durumu
| Roket | Şirket / ülke | Sınıf | 2026 durumu |
|---|---|---|---|
| Electron | Rocket Lab · ABD/Yeni Zelanda | Küçük uydu | 98 görev (23 Ekim 2026). 2025’te 21 görevin hepsi başarılı oldu. |
| Neutron | Rocket Lab | Orta, yeniden kullanılabilir | Ocak 2026’da yakıt tankı testte patladı. İlk uçuş 2027’ye ertelendi. |
| Vulcan Centaur | ULA · ABD | Ağır | Şubat 2026’da ikinci kez katı yakıtlı güçlendirici nozulu arızalandı ve roket dokuz ay yerde kaldı. 13 Kasım’da 40 Amazon Leo uydusuyla uçuşa dönmesi planlanıyor. |
| Atlas V | ULA · ABD | Orta-ağır | Amazon görevleri Temmuz 2026’da bitti. Kalan altı roket Starliner için ayrıldı. |
| Ariane 6 | Arianespace · Avrupa | Orta-ağır | 9 uçuş. Dört güçlendiricili Ariane 64 Şubat 2026’da ilk kez uçtu. |
| Vega C | Avio · Avrupa | Küçük-orta | 8 uçuş. 2026’da Smile ile Sentinel-3C ve FLEX’i fırlattı. |
| H3 | JAXA/MHI · Japonya | Orta-ağır | Aralık 2025 başarısızlığından sonra 2026’da üç başarılı uçuş yaptı, MMX’i fırlattı. |
| PSLV / GSLV / LVM3 | ISRO · Hindistan | Küçükten ağıra | PSLV üst üste iki kez başarısız oldu. GSLV Eylül 2026’da başarılı uçtu. |
| Soyuz / Angara / Soyuz-5 | Roscosmos · Rusya | Orta-ağır | Soyuz-5 Nisan 2026’da alt-yörünge ilk test uçuşunu yaptı. |
| Alpha | Firefly · ABD | Küçük | Mart 2026’da yeniden yörüngeye ulaştı. Blok 2’nin ilk uçuşu 2026’nın son çeyreğinde. |
| Terran R | Relativity · ABD | Orta, yeniden kullanılabilir | Henüz uçmadı. 2026 sonu hedefi belirsiz. |
02 / Çin
Çin’de yeniden kullanılabilir roket yarışı
Çin 2025’te 92 fırlatmayla ABD’nin ardından ikinci sırada yer aldı. Devlet şirketi CASC’ın yanında çok sayıda özel şirket de yeni roketler deniyor.
Uzun Yürüyüş 10B
İlk uçuşunda birinci kademe denizdeki bir gemide ağ ve kablo sistemiyle yakalandı. Bu, ABD dışındaki ilk yörünge kademesi kurtarmasıydı.
Zhuque-3
Paslanmaz çelik gövdeli, metan yakıtlı roketin ikinci uçuşunda kademe Gansu’da bacakları üzerine indi. Ardından çıkan yangın nedeniyle devrildi. Yine de Çin’de bir özel şirketin ilk kademe inişi sayıldı.
Başarılar ve başarısızlıklar
Galactic Energy’nin Pallas-1’i ve CAS Space’in Kinetica-2’si 2026’da ilk uçuşlarında başarılı oldu. Space Pioneer’ın Tianlong-3’ü ve Ceres-2 ise ilk uçuşlarında başarısız oldu.
03 / Türkiye
Türkiye’nin uzaya erişim çalışmaları
ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2
Roketsan’ın sonda roketi 2020’de 100 km’yi geçerek yaklaşık 130 km’ye ulaştı. Mikro Uydu Fırlatma Sistemi kapsamında geliştirilen ŞİMŞEK-1’in yaklaşık 400 kg’lık yükü 500 km civarına taşıması hedefleniyor. Daha büyük ŞİMŞEK-2 ise yaklaşık 1,5 tonu 700 km’ye taşıyacak ve uluslararası pazara sunulacak. Türkiye henüz kendi roketiyle yörüngeye fırlatma yapmadı.
Hibrit roketler
DeltaV’nin iki kademeli hibrit roketi Haziran 2025’te 200 km’yi geçerek hibrit roket kategorisinde rekor kırdı. Şirket, AYAP-1 Ay aracında kullanılacak yerli hibrit itki sistemini geliştiriyor.
Somali
Ekvator yakınındaki konumu fırlatmalarda yakıt avantajı sağlayan Somali’deki uzay limanının fizibilite ve tasarımı tamamlandı. İlk etap inşaatı Aralık 2025’te başladı.
Roketlerin özelliklerini karşılaştırmak için: Roket karşılaştırma · Yaklaşan fırlatmalar için: Fırlatma takvimi