SpaceTRC / Uzay Çağı / İnsanlı uzay uçuşu
26 yıldır kesintisiz uzayda yaşıyoruz.
2 Kasım 2000’den beri Uluslararası Uzay İstasyonu’nda her an en az bir insan bulunuyor. İstasyonun 2030’un sonunda emekliye ayrılması planlanıyor. Yerini Çin’in Tiangong istasyonu ve ticari istasyonların alması bekleniyor. Bu dosya istasyonları, araçları ve insanlı uçuşun geleceğini anlatıyor.
- İUİ’de kesintisiz yaşam
- 26 yıl2 Kasım 2000’den beri
- Uzaya çıkan insan
- ≈650–700Tanıma göre değişir (80 km / 100 km)
- İUİ’nin emekliliği
- 2030 sonuAtmosfere kontrollü giriş ≈2031
- Aktif istasyon
- 2İUİ ve Tiangong
01 / İUİ
Uluslararası Uzay İstasyonu: son dört yıl
ABD, Rusya, Avrupa, Japonya ve Kanada’nın ortak projesi olan istasyon yaklaşık 400 km yükseklikte, 90 dakikada bir Dünya’nın çevresini dolaşıyor. Ekim 2026’da Expedition 75 sürüyor. 1 Ekim’de fırlatılan Crew-13 ile devir teslim sırasında istasyondaki kişi sayısı 11’e çıktı.
İlk tıbbi erken dönüş
Crew-11 mürettebatı, bir astronotun sağlık durumu nedeniyle 15 Ocak 2026’da planlanandan erken döndü. Bu, NASA tarihinde tıbbi nedenle yapılan ilk erken dönüş oldu.
Yeni güneş panelleri
Ekim 2026’da yapılan uzay yürüyüşleriyle sekiz iROSA güneş panelinin yedincisi kuruldu. Sonuncusu için 5 Kasım’da bir uzay yürüyüşü daha planlandı.
Kontrollü veda
NASA, istasyonu okyanusa kontrollü olarak indirmek için SpaceX ile 843 milyon dolara kadar değerli bir sözleşme imzaladı (ABD Yörüngeden Çıkarma Aracı). 2026’da istasyonu daha yüksek bir yörüngeye “park etme” önerisi de Kongre’de destek buldu.
02 / Çin
Tiangong: Çin’in kalıcı istasyonu
Üç modüllü Tiangong istasyonu 2022’den beri tamamlanmış olarak işletiliyor. 24 Mayıs 2026’da fırlatılan Shenzhou-23 mürettebatında Hong Konglu ilk astronot Lai Ka-ying de bulunuyor. Mürettebattan biri yaklaşık bir yıl kalarak Çin’in ilk yıllık görevini gerçekleştirecek.
Sıradaki Shenzhou-24 görevinde kısa süreli bir ziyaret için Pakistanlı bir yük uzmanının uçması planlanıyor. Bu, Tiangong’a giden ilk yabancı astronot olacak. Fırlatma Kasım 2026 sonu için listeleniyor.
03 / Araçlar
İnsanları uzaya taşıyan araçlar
| Araç | Ülke / şirket | İlk insanlı uçuş | Durum (Kasım 2026) |
|---|---|---|---|
| Soyuz | Rusya | 1967 | Aktif, İUİ’ye düzenli uçuşlar |
| Shenzhou | Çin | 2003 | Aktif, Tiangong’a düzenli uçuşlar |
| Crew Dragon | SpaceX · ABD | 2020 | Aktif, NASA ve özel görevler |
| Starliner | Boeing · ABD | 2024 (test) | Sözleşme 3 uçuşa indirildi, ilk görev insansız kargo uçuşu olacak |
| Orion | NASA · ABD/Avrupa | 2026 (Artemis II) | Ay görevleri |
| Gaganyaan | ISRO · Hindistan | En erken 2027 | İnsansız G1 testi Aralık 2026 civarında |
| Mengzhou | Çin | Planlanıyor | Ay görevleri için yeni nesil kapsül, testler sürüyor |
04 / Gelecek
İUİ’den sonra: ticari uzay istasyonları
NASA, istasyonun yerine kendi istasyonunu kurmak yerine şirketlerden hizmet satın almayı planlıyor. Yarışta dört büyük proje var.
Vast Haven-1
Tek modüllü küçük bir istasyon, Falcon 9 ile fırlatılacak. İlk mürettebattan önce insansız bir Dragon kenetlenme testi yapılacak.
Axiom İstasyonu
İlk modül önce İUİ’ye bağlanacak, istasyon emekliye ayrılmadan ayrılıp bağımsız hâle gelecek.
Starlab
Tek bir Starship fırlatmasıyla yörüngeye çıkacak. Şubat 2026’da NASA’nın kritik tasarım incelemesini geçti.
Orbital Reef
Blue Origin ve Sierra Space’in ortak projesi. Güncel takvimi açıklanmadı.
05 / Türkiye
Türk astronotlar ve istasyon deneyleri
Alper Gezeravcı Ocak–Şubat 2024’te Ax-3 göreviyle İUİ’de Türk bilim insanlarının hazırladığı deneyleri yürüttü. Tuva Cihangir Atasever ise Haziran 2024’te alt-yörünge araştırma uçuşu yaptı. Ayrıntılar için: Türk astronotlar.