SpaceTRC / Uzay Çağı / Blue Origin
Adım adım, gözü pek.
Blue Origin’i Amazon’un kurucusu Jeff Bezos 2000’de kurdu. Amazon’dan ayrı, özel bir şirket. Şiarı Latince “Gradatim Ferociter”, yani “adım adım, gözü pek”. Alt-yörünge turizmiyle tanınan şirket bugün dev roketi New Glenn’e, roket motorlarına ve NASA için geliştirdiği Ay iniş aracına odaklanıyor.
- Kuruluş
- 2000Kent, Washington
- New Shepard uçuşu
- 3817’si mürettebatlı, 98 yolcu
- New Glenn uçuşu
- 32 kademe inişi
- BE-4 itkisi
- 2.400 kNMetan + sıvı oksijen
01 / Durum panosu
2026: zor bir yıl, büyük planlar
Blue Origin için 2026, hem duraklama hem yeniden yapılanma yılı oldu. Aşağıda programların Kasım 2026 itibarıyla durumu yer alıyor.
New Shepard
Ocak 2026’da turizm uçuşları en az iki yıllığına askıya alındı. Kaynaklar Ay programına aktarıldı. Son uçuş NS-38, 22 Ocak 2026’da yapıldı.
New Glenn
28 Mayıs 2026’da bir statik ateşleme testinde roket patladı ve tek aktif rampa LC-36 ağır hasar gördü. Ağustos’taki incelemeye göre arıza, bir BE-4 motorunun ana oksijen vanasından kaynaklandı. Rampanın yeniden inşası bir yılı aşabilir.
Yeni rampalar ve gemiler
16 Ekim 2026’da şirket, Florida’da yeni fırlatma rampaları, üretim genişlemesi ve yeni iniş gemileri açıkladı. Amaç, New Glenn’in uçuş sıklığını artırmak.
Blue Moon
NASA, Artemis V görevi için Blue Moon iniş aracına 2023’te 3,4 milyar dolarlık sözleşme verdi. Planlanan insanlı iniş 2029. Önce insansız bir yük aracı (MK1) uçacak.
TeraWave
Ocak 2026’da duyurulan iletişim ağı: 5.000’i aşkın alçak yörünge uydusu ve 128 orta yörünge optik röle uydusu. Şirket Mart 2026’da ayrıca bir yörünge veri merkezi için başvuru yaptı.
BE-4 motoru
ULA’nın Vulcan roketinin birinci kademesinde iki adet BE-4 kullanılıyor. Vulcan, Ekim 2026’da Kasım ortasında uçuşa döneceğini ve 40 Amazon Leo uydusu taşıyacağını açıkladı.
02 / Zaman çizelgesi
Blue Origin’in yolu
- Şirket kuruldu
Jeff Bezos, uzun vadede milyonlarca insanın uzayda yaşayıp çalışacağı bir gelecek hedefiyle Blue Origin’i kurdu.
- Uzaya çıkıp dikey inen ilk roket
New Shepard’ın kademesi 100 km’yi geçtikten sonra Teksas’taki rampaya dikey olarak indi. Bu, Falcon 9’un yörünge kademesi inişinden bir ay önceydi.
- İlk mürettebatlı New Shepard uçuşu
Jeff Bezos, kardeşi Mark Bezos, 82 yaşındaki havacı Wally Funk ve 18 yaşındaki Oliver Daemen uçtu.
- NS-23 arızası
İnsansız bir uçuşta motor arızalandı. Kaçış sistemi kapsülü güvenle kurtardı. Uçuşlar Aralık 2023’e kadar durdu.
- BE-4 motorları Vulcan’la uçtu
ULA’nın yeni roketi Vulcan, ilk uçuşunu Blue Origin motorlarıyla yaptı.
- New Glenn yörüngede
Dev roket ilk uçuşunda yörüngeye ulaştı. Birinci kademe ise iniş sırasında kaybedildi.
- NASA’nın ESCAPADE görevi ve ilk kademe inişi
New Glenn, NASA’nın ikiz Mars uydularını fırlattı ve birinci kademesini denizdeki gemiye indirdi.
- New Shepard durduruldu, TeraWave duyuruldu
Turizm uçuşları askıya alındı. Aynı ay şirket uydu ağı projesini açıkladı.
- İlk yeniden kullanılan New Glenn kademesi
NG-2’de uçan kademe yeniden uçtu ve indi. Ancak üst kademe motoru yetersiz itki üretti ve AST SpaceMobile’ın BlueBird 7 uydusu kullanılamaz bir yörüngede kaldı.
- Statik ateşleme patlaması
Test sırasında roket patladı ve LC-36 rampası ağır hasar gördü. Roketin üzerinde yük yoktu.
- Yeni rampa ve üretim planı
Şirket, Florida’da yeni rampalar, yeni iniş gemileri ve üretimin genişletilmesini açıkladı.
03 / Araçlar ve motorlar
New Shepard’dan Blue Moon’a
New Shepard
Tamamen otonom, yeniden kullanılabilir roket ve kapsül. Kapsülde altı yolcu ve büyük pencereler var. Kapsül paraşütle, roket motoruyla dikey iner.
- Boy
- ≈18 m
- Motor
- 1 × BE-3PM
- Tepe noktası
- ≈106 km
- Yolcu
- 6
New Glenn
7 metre çaplı, birinci kademesi yeniden kullanılabilen ağır roket. Şirkete göre dünyanın en büyük yük kaplamalarından birine sahip.
- Boy
- 98 m
- Çap
- 7 m
- 1. kademe
- 7 × BE-4
- 2. kademe
- 2 × BE-3U
- Alçak yörünge
- ≈45 t
BE-4
Sıvı doğal gaz (metan) ve sıvı oksijen yakan, oksitleyici zengin kademeli yanma motoru. Hem New Glenn’de hem ULA’nın Vulcan roketinde kullanılıyor. Vulcan’da Rus RD-180 motorunun yerini aldı.
- İtki
- 2.400 kN
- Yakıt
- LNG + LOX
Blue Moon
MK1, Ay yüzeyine yük taşıyacak insansız bir öncü araç. Daha büyük insanlı versiyon, NASA’nın Artemis V görevinde astronotları Ay yüzeyine indirecek.
- NASA sözleşmesi
- 3,4 milyar $
- İnsanlı iniş planı
- 2029
Blue Origin ve Amazon aynı şirket değil. İkisinin de kurucusu Jeff Bezos. Amazon’un uzaydaki projesi uydu interneti ağı Amazon Leo. Amazon, Leo uydularını fırlatmak için Blue Origin’in yanı sıra ULA, Arianespace ve SpaceX ile de anlaştı.
04 / New Glenn
New Glenn uçuş kaydı
| Uçuş | Tarih | Yük | Görev sonucu | Kademe inişi | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| NG-1 | 16.01.2025 | Blue Ring Pathfinder | Başarılı | Kayıp | İlk uçuş, yörüngeye ulaşıldı |
| NG-2 | 13.11.2025 | NASA ESCAPADE (Mars) | Başarılı | Başarılı | İlk kademe inişi |
| NG-3 | 19.04.2026 | BlueBird 7 (AST SpaceMobile) | Başarısız | Başarılı | İlk yeniden kullanılan kademe; üst kademe yetersiz itki |
| — | 28.05.2026 | Yer testi (yük yok) | Statik ateşlemede patlama | LC-36 rampası ağır hasarlı | |
Kaynak: Wikipedia, “List of New Glenn launches” ve “Blue Origin”. Bekleyen 15 görevin tarihi, rampa yeniden inşa edildiği için belirsiz.
05 / Videolar
New Shepard’ın son turistik uçuşu
Videolar Blue Origin’in resmî kanalından gömülüdür. Dokunduğunuzda yüklenir.
Alt-yörünge ve yörünge uçuşlarının karşılaştırması için: Uzay turizmi. New Glenn’in diğer roketlerle karşılaştırması için: Roket karşılaştırma.