Evrenin Kuralları Deneyhanesi

SPACETRC / EVRENİN KURALLARI

Bir kuralı değişkenleriyle gör.

Kütle ve ağırlığı ayırın. Sonra bir yıldızın sıcaklığıyla ışığının tepe dalga boyunu karşılaştırın. İki küçük deney, iki açık model.

01 / W = m g

Aynı kütle. Başka bir ağırlık.

70 kg kütle için örnek yüzey ağırlıkları Dünya’da 686 N, Ay’da 113,7 N, Mars’ta 259,7 N. Kütle kg, ağırlık kuvveti N ile ifade edilir. Yer seçimi kütleyi değiştirmez.

Ağırlık kuvveti: 686 N
Vakumda düşme süresi: 0.639 s
Vakumda son sürat: 6.261 m/s

Sabit yerçekimi, boşluk, kısa düşüş

W = mg; t = √(2h/g); v = √(2gh). Cisim başlangıçta durgundur. Yerel yerçekimi sabit, hava direnci sıfırdır. Yüzey değerleri yuvarlanmış örneklerdir; enlem, yükseklik ve gezegen dönmesi ayrıntıları çözülmez. Gerçek bir atmosferde şekil ve hava direnci düşüşü değiştirir. Yörüngedeki hissedilen ağırlıksızlık ise yerçekiminin yokluğu değildir.

Deney: Kütleyi iki katına çıkarın. Ağırlık iki katına çıkarken, aynı yükseklik için düşme süresi neden sabit kaldı? Sonra yüksekliği dört katına çıkarın ve süre oranını karşılaştırın.

02 / λmax T = b

Sıcaklık yükselir. Tepe kayar.

Dalga boyuna göre kara cisim spektrumu için λmax = b/T; b ≈ 2,897771955 × 10⁻³ m·K. 5.800 K örneğinde tepe yaklaşık 500 nm’dir.

Tepe dalga boyu: 499.6 nm
Tepe bölgesi · yaklaşık: Görünür
Birim yüzey güç oranı / 5.800 K: 1.00 ×

Grafik bir yıldızın fotoğrafı değildir.

Çizgi Planck bağıntısıyla hesaplanır ve kendi tepesine bölünür; farklı sıcaklıkların gerçek güç farkını göstermez. Yanındaki oran, aynı alanlı ideal kara cisimler için (T/5800)⁴’tür. Görünür bant burada yaklaşık 380–700 nm olarak işaretlidir. Tepe noktası yıldızın göze görünen tek rengi değildir: geniş spektrum, atmosfer, algı ve gözlem aracı önemlidir. Gerçek yıldızlarda soğurma çizgileri ve atmosfer yapısı bulunur.

Bλ ∝ λ⁻⁵ / [exp(hc/λkT) − 1]

h = 6.62607015 × 10⁻³⁴ J·s · c = 299792458 m/s · k = 1.380649 × 10⁻²³ J/K

Deney: Sıcaklığı iki katına çıkarın. Tepe dalga boyunu ve birim yüzeyden yayılan güç oranını ayrı ayrı karşılaştırın. Dalga boyuna göre tepe ile frekansa göre tepenin farklı koordinatlarda tanımlandığını unutmayın.

KAYNAK DEFTERİ

İlişkiyi öğren. Kaynağı incele.

Kontrol: 24 Ekim 2026. Bu sayfadaki görev araçları, sayısal bütçeler ve deney soruları SpaceTRC’nin özgün eğitim örnekleridir. Kurumsal ortaklık veya görev onayı belirtilmez.